 |
Lessines was één van de zes ontworpen
stadsstations van architect Jean-Pierre Cluysenaar. Het centrale
stationsgebouw in Lessines had i.t.t. de andere geen
schilddak maar een
zadeldak (twee dakschilden die in de nok
bij elkaar komen - meest voorkomend type van dak) dat door de hoge
torentjes niet zichtbaar was vanaf de Place Emile Vandervelde (Lessines
kent i.t.t. vroeger geen Place de la Station). Verzameling
Steven De Schuiteneer |
 |
Een zicht op het station van Lessines
anno 1910. Honderd jaar later is buiten het verdwijnen van de gashouder
weinig veranderd aan dit spoorweglandschap. Een plaatje om te koesteren.
Verzameling Steven De Schuiteneer |
 |
Een oude Marco Marcovici postkaart met
een beter zicht op het zadeldak van dit Cluysenaar-station én de sporen.
In 1999 wou de NMBS het station renoveren voor een bedrag van maar
liefst 2 miljoen euro, wat geweigerd werd door de stad Lessines. Ook een
partnership van de NMBS met Lessines ging niet door. Een gemiste kans.
Hopelijk komt het ooit nog goed met dit Cluysenaar-station.
Verzameling Steven De Schuiteneer |
 |
Eind 19de eeuw was het industrieel
spoorwegnet rond de diverse steengroeven al aardig uitgebouwd.
Deze unieke kaart toont ons de aansluitingen vanaf de Carrieres
de Mouplon en een andere onbekende steengroeve (in het noorden)
richting station van Lessines en de Dender én de Carrières ten zuiden
van het gehucht Quatre-Vents richting Lessines-Carrières. Via
Google Maps (kaart 2007) ziet u dezelfde omgeving, maar dan
een eeuw later. Verzameling Steven De Schuiteneer |
 |
Vooraleer het mechanisch lossysteem aan
de Denderkade operationeel werd, kwam de steenslag per treinwagen vanaf de
Carrière Tacquenier naar de sluis te Lessines. Werkmannen deden het
zware werk en waren bij de indienstname van "Le Truc"
allesbehalve tevreden alhoewel ook nadien nog boten met hard labeur
werden gevuld. Deze postkaart dateert uit 1906. De site is 100 jaar
later nog zo goed als ongerept. De sporen op deze
plaats zijn wel verdwenen onder het
gras en asfalt. Uiterst rechts ziet u de afrastering van Le Truc. Verzameling Steven De Schuiteneer |
 |
In 1922 bouwt de Carrières Unies op de
voormalige laadkade van de Carrière Tacquenier een mechanische
installatie om de de schepen vlugger te kunnen laden. Deze installatie
is uniek in de wereld en is gekend onder de naam
"Le Truc". In 1958 sloot de zetel Tacquenier van de Carrières
Unies, maar in de periode 1982-1984 werden via dit systeem uitzonderlijk
nog steenslag vervoerd per boot. De installatie bestaat nog en bevindt zich langs de
Ravel nr. 4. Meer informatie over het
systeem vindt u
hier. Verzameling Steven De
Schuiteneer. |
 |
Een ander zicht op Le Truc. We
zien een locomotief met enkele oude stortwagens rangeren op de site aan
de Dender. De loc rangeerde de wagens tot aan de laadinstallatie
(in de overdekte ruimte, zie uiterst rechts op deze zichtkaart) waarna
via een transportband de schepen konden geladen worden. Deze
postkaart werd verstuurd in 1947. Verzameling Steven De Schuiteneer
|
 |
Een globaal beeld van Le Truc
vanaf de rechteroever van de Dender. De boten werden destijds geladen
aan de kade ter hoogte van het imposante bouwwerk. Een leuk detail is
dat er nog
steenslag klaar zit om in de laadruimte
van een boot te storten. De site is goed beveiligd tegen indringers,
maar restauratie van dit unieke bouwwerk (het enigste in de wereld !)
dringt zich op. 10 december 2006. Foto Steven De Schuiteneer |
 |
Onder het imposante bouwwerk dat in 1922
werd geconstrueerd door "l'Atelier de Construction de l'Est" te
Marchienne-au-Pont bevinden zich evenwel nog sporen die waarschijnlijk
anno 1906 er ook al lagen maar bij de aanleg van Le Truc niet
werden uitgebroken. Deze plaats ligt amper 10 meter stroomopwaarts de
positie van de derde postkaart hierboven. 10 december 2006. Foto
Steven De Schuiteneer |
 |
Stroomafwaarts werd na de indienstname
van Le Truc nog steeds steenslag per treinwagen aangevoerd. Op deze
plaats net voor de brug (en enkele honderden meter stroomafwaarts Le
Truc) lag zelfs een wissel. Hoe het er anno 1940 uitzag, is op deze
postkaart te zien. 10 december 2006.
Foto Steven De Schuiteneer |
 |
Nog wat verder stroomafwaarts liggen de
oude sporen over een afstand van enkele tientallen meter nog altijd net
naast de Dender. Hier moet destijds na de oprichting van Le Truc verder
manueel gelaad zijn. Uiterst rechts op de foto zijn ook nog sporen en
zelfs dwarsliggers te zien op een brede stenen muur. 10 december 2006.
Foto Steven De Schuiteneer |
 |
Een van de uitbaters van de steengroeven
te Lessines, anno 2006, is de firma CUP die aangesloten is op het
Infrabel-net. CUP delft het porfier in de Carrières Unies. Het
verslepen van de fccpps- wagens gebeurt aan de hand van een rangeerloc die op
technisch gebied sterk overeenkomt met het die van de reeks 91 NMBS
(Cockerill). Dit bijzonder mooi ogend locje, getooid in een geel jasje,
zal zo dadelijk aanzetten met zijn sleep RAILPRO-wagons (Nederland) om
onder de semi-automatische laadinstallatie te rijden. Foto Ben Lanoot |
 |
Zicht op de hedendaagse semi-automatische
laadinstallatie voor treinwagons van CUP. Terwijl een 1e sleep
beladen wordt wacht een tweede loc met lege Railpro-wagons tot
het laadspoor vrij komt. De spoorinfrastructuur (in dienst) is zeer
beperkt: slechts 0.6km verder is reeds de aansluiting met het net van
Infrabel. Foto Ben Lanoot |
 |
Naast CUP is er een tweede laadplaats voor
steenslag van de firma
Gralex gelegen in de buurt van het seinhuis aan de bundel Congo.
In feite wordt een deel gebruikt van de oude aansluiting naar de
Carrière de Mouplon (tracé loopt deels via grondgebied Deux-Acren; zie
foto hieronder). In tegenstelling tot de semi-automatische laadplaats
worden hier de steentjes met behulp van een bulldozer in de treinwagons
geladen, gedelfd uit de Carrière de l'Ermitage. 26 maart 2002. De 3 km
lange aansluiting naar de steengroeve van l'Ermitage werd eind jaren '80
afgeschaft Foto Ben Lanoot |
 |
Ingevolge de crisis ziet ook Lessines
zijn cargo-activiteiten achteruit gaan in 2008-2009: suikertreinen en
Railpro-steenslag trafiek weg. Lichtpuntje in dit indommelend station is
het 'ontbossen' en heraanleggen van het terrein ter hoogte van de bundel
Congo, gelegen aan de Gralex laadplaats van steenslag. 1 mei 2009.
Foto Corentin Cauwelier |
 |
De locomotievenloods van CUP met drie
toegangssporen, waarvan op het centrale spoor afgestelde Cockerill locs
nr 2 (bouwjaar 1953) en 3 (bouwjaar 1957) staan. 25-03-08. Foto Ben Lanoot |
 |
Tijdens 2007 werden de kleine geel getooide
CUP- rangeerlocjes buiten dienst gesteld en doorverkocht naar het
buitenland. Ter vervanging werd de buitendienst gestelde 8020
(ex-NMBS) terug rijvaardig gemaakt en in een mooi ogend blauw jasje
gestoken door Rails & Traction te Raeren. 7 juni 2007. Foto Ben
Lanoot |
 |
Opknappen van oude NMBS locs i.p.v.
nieuwkoop: dit is dé trend de jongste jaren, althans bij de kleinere
bedrijven. Een markt die duidelijk floreert, ook naar het buitenland
toe. 7 juni 2007. Foto Ben Lanoot |
 |
Een beladen CUP steenslagtrein heeft
zojuist de steengroeve verlaten en rijdt het goederenemplacement van FLN
op. De ochtendzon van 24-07-08 zet het mooi ogend blauw jasje van de
rangeerloc extra in de kijker. Foto Ben Lanoot |
 |
Na 40 jaren hard labeur staan de
buitendienst gestelde Cockerill-locjes nr 2 (bouwjaar 1953) en 4 (bouwjaar 1957), te midden van het
steenslag, te wachten op hun lot (verkoop?). Op de achtergrond de
watertoren van Lessines. 08-02-08. Foto Ben Lanoot |
 |
Het seinwezen voor het 'spoorwegnet' van
CUP is uiterst simpel: een paal met een rood en groen licht erop
gemonteerd. 08-02-08. Foto Ben Lanoot |
 |
Een relict van een spooraansluiting
vanuit Deux-Acren via de Carrières de Mouplon richting station van
Lessen. Wat verderop in zuidelijke richting kruiste deze aansluiting met
een andere spoor dat zich uitstrekte vanaf de Dender te Deux-Acren
richting Carrières de Mouplon. Overblijfselen van dit ooit immens
spoorwegnet in en rond de Lessense Carrières zijn vandaag de dag schaars
gezaaid. 10 december 2006. Foto Steven De Schuiteneer |
 |
Ooit dwarste de aansluiting (Traversée
Tacquenier) vanaf de
sluis de sporen van het station van Lessines en liep deze aansluiting
verder in oostelijke richting naar de carrières. Langs de westelijke
kant zijn geen overblijfselen meer te zien. Dit klein stukje spoor én
het hek zijn nog de enige getuigen aan de oostelijke kant van het
station. In december 1986 werd bij de elektrificatie van lijn 90B het spoor volledig uitgebroken. 16
december 2006. Foto Ben Lanoot |
 |
Dat het station Lessines internationale
allures heeft met betrekking tot steenslag bewijst deze foto met een
dubbeltractie Fret SNCF diesellocs (467530 + 467592) met ZZ 48857
Aulnoye – Lessines bij het binnenrijden van Lessines op 13-03-2005. De
steentjes zijn nodig voor de aanleg van een HST lijn in Frankrijk.
Foto Ben Lanoot |
 |
Zicht op de prachtige zgn. Lessenbrug
(vervangen op 11 november 2005 door een modern betonnen gedrocht)
terwijl MS 650 voorbijsnelt richting Lessines. Het bordje links op de
foto is enkel van belang voor de machinisten van goederentreinen (HKM)en
verduidelijkt dat de trein de brug
mag overrijden aan slechts 40 km/u (snelheidsbeperking). De brug is ten
dode opgeschreven... De foto werd geschoten op 16 juni 2002. Foto Ben
Lanoot |
 |
Na elektrificatie van de lijn werden
reeds diverse reeksen elektrisch materieel ingezet voor reizigersvervoer
tussen Geraardsbergen en Lessines - Ath: klassieke motorstellen, Breaks
en ook "varkensneuzen". Kruising te Lessines tussen 2 AM 75 stellen met
stel 809 in beeld. Op de achtergrond de watertoren die boven het stel
uittorent. Foto Ben Lanoot |
 |
Een buitenbeentje in het reizigersverkeer
op L90B zijn de ICT-treinen (ook wel toeristentreinen genoemd). Deze
rijden via L122, welke niet geëlektrificeerd is, en dus
noodzakelijkerwijs de inzet van
dieseltreinen vereist. Naast de beroemde Quévy-Blankenberge (zie FGRA)
werd de L-trein (omnibus) Geraardsbergen-Gent van 08u56 ingezet vanuit
Ath. Begin juli 2001 wacht de 6256 met zijn sleep M2 rijtuigen op een
open AVG-sein om richting FGRA te "snellen". Foto Ben Lanoot |
 |
De directe omgeving van Lessines kent 3
oude metalen bruggen waarvan 2 gelegen op L90B en eentje op L87. Op de
foto de zgn. Houraing brug met een lege suikertrein richting
Ath (2233 buiten bedrijf gesteld in oktober 2006). Deze brug werd begin 2006
samen met de brug van Lessines (op 11/11/2005) vervangen door een
troosteloos betonnen exemplaar. Wederom een stukje oude techniek dat ten
prooi viel aan de oprukkende modernisatie van het spoor. Foto Ben
Lanoot |
 |
Een dubbeltje diesellocs reeks 53 wacht
in de zogenaamde bundel “Congo” (kant FGRA; doodlopende sporen) op hun
sleep beladen steenslagwagons. Bemerk rechts onderaan op de foto een
spoorklem (met een slot werkend) om spoorverkeer te belemmeren. 15 mei
2003. Foto Ben Lanoot |
 |
Met uiterst gemak trekken de 2 oude locs
5312+5311 van TUC-Rail een lange sleep geladen steenslagwagons uit de
bundel Congo om vervolgens (na de nodige formaliteiten) hun reis verder
te zetten richting Ath en Leuven. 27 mei 2005. Foto Ben Lanoot |
 |
Dieselloc 6219 (stelplaats FKR) heeft
zojuist de bundel van Lessines verlaten en begeeft zich naar
FGRA-FDD-FKR met een sleep blauwe Railpro-steenslag wagons. Deze loc is,
naast haar groene livrei, tevens berucht voor de aan de motor
ontsnappende uitlaatgassen. Moderne diessellocs
zoals de reeks 77 van de NMBS scoren opmerkelijk beter qua milieunormen.
De 6219 slijt nu haar laatste dagen bij Infrabel, het bejaardentehuis
van afgedankte NMBS locs. Foto Ben Lanoot |
 |
Naast steenslag heeft Lessines over de
jaren heen ook transport van auto's en bestelwagens gekend met
bestemming PSA te Ghislenghien gelegen langs L287 Ath - Ghislenghien
(oude lijn naar Edingen - Brussel). Anno 2006 worden de beladen
autotreinen komende uit Frankrijk gesleept tot Lessines
met een elektrische loc vanwaar een 73er 's morgens de taak overneemt
tot Ghislenghien.
In het jaar 2000 zwaaiden de diesellocs reeks 62 nog de scepter op L287
zoals de 6278 op 05 april met een lege sleep autotransporters bij
aankomst te Lessines. Foto Ben Lanoot |
 |
Dieselloc 6314 is een buitenbeentje
binnen de reeks 62. Ze bezit namelijk, zoals de 6244 (zie FGRA) een
originele donkergroene livrei en enkelvoudige gele banden op de kast.
Let tevens op de originele
brandstofvulmond (zie midden van loc). In 2001 (21 april) werd deze
Infrabel-loc gefotografeerd op de L87 aan de vertakking van Houraing op
weg naar Lessines. Op 14 december 2003 werd ze uit de geschriften
geschrapt en vervangen door een andere loc uit dezelfde reeks. Foto
Ben Lanoot |
 |
Per 01 januari 2004 werden de 91ers
buiten dienst gesteld (althans officieel) en definitief vervangen door
de krachtigere rangeerlocs reeks 73 (stelplaats Charleroi-Sud). Op 2
januari 2004 staan de 9115 en 9118 hun lot af te wachten terwijl de 7317
paraat staat hun werk over te nemen. Rangeerloc 7317 hield het niet lang
vol immers werd buiten dienst gesteld een jaartje later (12-12-04). De
9118 ontsnapte aan de snijbrander en begon een nieuw leven bij Swiss
Rail SME (Fr.) in juni 2004. Foto Ben Lanoot |
 |
Overzichtsfoto op de zgn. bundel Congo
(richting FGRA) bestaande uit een reeks doodlopende sporen zonder
bovenleiding. In beeld de loc 7337 rangerende met een aantal platte
wagons voor het vervoer van dwarsliggers (zie tevens L87, aansluiting
DOW-Dupuis). De sterk verroeste staat van de
sporen verraadt het beperkte verkeer in deze sectie van de bundel.
30-11-07 Foto Ben Lanoot |
 |
In het najaar van 2007 kreeg FLN, naast
de cargo-activiteiten rond steenslag- en autotransport, het samenstellen
van kristalsuikertreinen tijdelijk toebedeeld (slechts 1 seizoen)i.p.v.
normaliter Ath. Op 30-11-07 rangeert loc 7337 een sleep TMF-CITA
suikerwagons, komende van de toen nog draaiende suikerfabriek te
Brugelette, in de bundel Congo. Foto Ben Lanoot |
 |
Rangeerloc 7347 “ECHO” (° 1973; buiten
dienst op 04-09-2005) wacht op haar volgende taak op 04-04-2005. Anno
2006 smelt het aantal actieve 73ers als sneeuw voor de zon mede door de
inzet van de grote reeks 77 en continue herschikkingen (lees
efficiëntie) van de goederendienst. Bemerk de prachtige watertoren die
het panoramisch zicht van Lessines domineert. Foto Ben Lanoot |
 |
Rangeerlocs hebben een kleurstelling die
totaal afwijkt van de 'oude lijndiesellocs' zoals bv. een reeks 62, nl.
het typische gele Z-patroon op een groene achtergrond. Moderne machines
zoals de reeks 77 hebben nooit dit mooie kleedje aangemeten gekregen.
Lessines, 25-03-08. Foto Ben Lanoot |
 |
De aanwezigheid van steengroeven te
Lessines maakt dat het station (tesamen met Quenast) een belangrijke
trafiek van steenslag kent en bijgevolg een uitgebreide bundel heeft om
de talrijke goederentreinen te kunnen samenstellen. Rangeerloc 7378
tijdens één van de talrijke rangeerbewegingen met een sleep wagons. 30
september 2005. Foto Ben Lanoot |
 |
In het jaar 2008-begin 2009 werden
stelselmatig meerdere sporen vernieuwd van de bundel te FLN. Dieselloc
7392 voert op 11 mei 2009 rangeerbewegingen uit op één van deze sporen
onder het waakzame oog van de seingever in het seinblok gelegen kant
'Congo'. De reeks 73 werd voor het laatst ingezet op het Belgisch net
o.a. te FLN op 3 juli 2009 met loc 7392 van dienst. Na haar
buitendienststelling werd ze doorverkocht aan de Nederlandse firma Rail
Feeding voor een tweede loopbaan. Foto Ben Lanoot |
 |
Sedert midden 2009 werd de reeks 73
verdreven door de reeks 77 voor rangeerwerkzaamheden te FLN. Juli 2009.
Foto Ben Lanoot |
 |
De twee oude metalen bruggen in Lessines
ruimden spijtig genoeg plaats voor een stijlloos betonnnen bouwsel om de
Dender te overbruggen. Treinschakeling 7744 en 7828 met een lege
autotransporttrein aan de haak richting Ath. 04-07-08. Foto Ben
Lanoot |
 |
Aankomst van een autotrein uit Frankrijk
-rijdende via Mons en Ath- in de bundel van Lessines met dieselloc 7745
als krachtvoertuig. Zo dadelijk zal rangeerloc 7363 de trein terug naar
Ath slepen (efficiëntie?) en de industriële L287 berijden met
Ghislenghien als eindbestemming. 07-06-2007. Foto Ben Lanoot |
 |
Het goederenverkeer op de L90 kent
grotendeels homogene bloktreinen met bv. brammen, kalk, steenslag,
auto's. Gemengde goederentreinen daarentegen zijn door de jaren heen
zeldzamer geworden, zeker in deze regio. Op de foto een bedieningstrein
FLN-LNC (Monceau) bestaande uit wagons met betonnen dwarsliggers en 2
types autotransporters.03-04-09. Foto Steven De Schuiteneer |
 |
De rangeeractiviteit op het
goederenemplacement van FLN wordt geregeld via een seinhuis dichtbij de
bundel Congo. Diesellocs 7842 en 7845 (Antwerpen Noord) kregen groen
licht en rijden voorbij het seinhuis om een klaargezette
kristalsuikertrein op te halen. 30-11-07. Foto Ben Lanoot |
 |
In het begin van de 21e eeuw konden de
hoogbejaarde locs van de reeks 84 nog her en der gespot worden meestal
op kop van werktreinen zoals de 8441 te Lessines t.g.v. laswerkzaamheden
aan het spoor. Deze dino’s, met een vermogen van 405 kW, werden in
verscheidene bouwreeksen (70 stuks in totaal) afgeleverd aan de NMBS
tussen 1955 en 1962 door Baume & Marpent en ABR. Anno 2006 zijn ze
allemaal buiten dienst gesteld (ook bij Infrabel) of reeds verschroot of
doorverkocht aan privé-operatoren – bedrijven (zie website DeNeef). Loc
8441 werd als laatste 84er buiten dienst gesteld op 24 maart 2005 te
Antwerpen-Noord. Foto Ben Lanoot |
 |
Alle elementen zijn present om u ervan te
overtuigen dat dit een plaatje uit de jaren '70 is: plaveisel uit
kasseistenen (steengroeven !), dieselloc 6314 in quasi originele livrei,
een versleten 9112 en een oud stationsgebouw op de achtergrond. En toch
verraden de bovenleiding, rode perronstoeltjes en
de auto dat de foto dateert van 23-10-1999. Anno 2006 is het station
FLN, spijtig genoeg, nog even troosteloos en kil...Foto Ben Lanoot |
 |
Vóór de elektrificatie van L90B in 1987-88
waren dieselmotorwagens heer en meester in het reizigersverkeer.
Verscheidene bouwreeksen van deze lawaaierige, hardzittende en naar
mazout stinkende vehicels worden gelukkig bewaard door Vlaamse (SCM,
reeks 44 en 46) en Waalse spoorwegverenigingen (TSP; reeksen 46 en 45).
TSP motorwagen 4506 (° 1955; buiten dienst
01.03.2002) bij het verlaten van Lessines tijdens een speciale rit voor de firma Baxter op 22-04-2004.
Foto Ben Lanoot |
_copy_small.jpg) |
Adembenemend stoomgeweld te Lessines met
loc 29.013 aan kop van een extra rit Lessines-Ath. Wegens het ontbreken
van een draaitafel en een keerdriehoek te Lessines dient met tender op
kop gereden te worden wat een lagere snelheid met zich meebrengt dan
normaal (80 km/u). Later op de dag zou deze loc officieel de 40ste
verjaardag van de afschaffing van de stroomtractie voor
passagierstreinen op zich nemen tussen Ath en Denderleeuw. 16 december
2006. Foto Ben Lanoot |
 |
Tengevolge van een ontsporing van een
beladen steenslagwagen op 12-02-09 rukte de hersporingstrein van de
tractiewerkplaats Schaarbeek uit. Naast een dieselloc bestaat dit
speciaal konvooi ook uit een
zware kraan en twee
begeleidende
wagens. Met dank aan Railbelge. Foto Ben Lanoot |
